خلاصه کتاب روانشناسی تجربی

فصل اول: کلیات
روانشناسی تجربی یعنی کاربرد روش آزمایشی در روانشناسی.
روش آزمایشی، روشی است که در آن، 4مرحله زیر تشخیص داده میشود:
1. مشاهده:
- هدف آن، توصیف پدیده ها و شناسایی متغیرهاي مهم است.
- اصولا همه علوم، با مشاهده شروع می شوند.
- مشاهده یعنی درك وقایع و روابط آنها به کمک حواس یا ابزارهایی که بر دقت و توانایی حواس می افزایند.
- هرچیزي که قابل مشاهده شدن باشد، مورد بررسی علمی قرار میگیرد.
- مطالعه علمی روح زمانی میسر است که آن را طوري تعریف کنند که قابل مشاهده باشد.
2. ارائه فرضیه:
- فرضیه عبارتست از رابطه اي که بین متغیرها فرض می شود.
- فرضیه، پاسخ موقتی بوده که محقق، به مسئله خود میدهد تا بعدا آن را مورد آزمایش قرار دهد.
3. آزمایش:
- مرز علم و غیر علم، در اینجا مشخص می شود.
- اگر فرضیه به کمک آزمایش تایید شود، اعتبار پیدا میکند و در صورت عدم تایید، کنار گذاشته می شود.
4. تنظیم و طبقه بندي نتایج آزمایش:
- معمولا با فنون آماري انجام میشود.
دشواريهاي روانشناسی آزمایشی معمولا از نوع دشواري هاي اخلاقی است.

تاریخچه:
فخنر:
- فخنر که کتاب اصلی وي با عنوان اصول سایکوفیزیک در سال 1860 منتشر شد، بنیانگذار روانشناسی تجربی محسوب
میشود.
- فخنر جزء فلاسفه قرن خود بحساب آمده تا وقتی که خواست بین شدت تحریک و شدت احساس، قوانین پیدا کند و وارد گروه تجربه
گرایان شد.
هلم هولتز:
- یکی از فلاسفه آلمانی که به پیشرفت روانشناسی تجربی کمک کرده است.
- تحقیقات وي در مورد سرعت تکانش عصبی، شنیدن و دیدن، در آزمایشی شدن روانشناسی اهمیت زیادي دارد.
- وي براي اولین بار، نظریه رنگها را ارائه داده و در گسترش آن کوشید.

وونت:
- اولین روانشناس تجربی بوده و اولی آزمایشگاه روانشناسی را در سال 1879 در لایپزیک آلمان بنا نهاد.
مکاتب نیمه اول قرن بیستم:
الف) نظریه گشتالت:
- در اثر تلاشهاي ماکس ورتهایمر و شاگردان وي (کافکا و کهلر)، رشد یافته است.
- اساس مکتب گشتالت، این است که نمی توان روان را به واحدهاي مجزا تقسیم کرد.
- پایه هر تبیین روانشناختی، فرم یا هیئت بوده که کل را بوجود می آورد و این کل، پیچیده تر از عناصر تشکیل دهنده آن است.
ب) رفتارگرایی:
- در سال 1913 و بدنبال نظرات واتسون، بوجود آمد.
- طبق این نظریه، مطالعه روان باید براساس توصیف رفتارهاي قابل مشاهده انجام گیرد نه براساس محتواي آگاهی.
- روانشناسی سلوك پیر ژانه فرانسوي، معادل روانشناسی رفتارگرایی واتسون بود.
- ویژگی رفتارگرایی واتسون، قطع کامل رابطه با درون نگري و استفاده تنها از مشاهده است.
- روانشناسی رفتارگرایی یعنی روانشناسی مبتنی بر مشاهده، بدنبال مطالعات پاولف درباره بازتابهاي شرطی، به سرعت گسترش
یافت.
- رفتارگرایی، روانشناسان را وادار کرده است که به تحلیل عینی پدیده ها بپردازند.
- رفتار روانشناختی، بکارگیري ساختهاي عصبی ثابت وابسته است. ساختهایی که به هنگام تولد، وجود داشته و تنها در برخورد
با محیط، بویژه محیط اجتماعی است که بتدریج معناي روانشناختی پیدا میکنند.
نگرش فوق در روانشناسی، بخصوص در کارهاي هانري والون و ژان پیاژه دیده می شود.
مفهوم روانشناسی براساس ژنتیک، ترکیبی از اطلاعات فیزیولوژي عصبی و روانشناسی اجتماعی را در بر می گیرد.

نقد روانشناسی تجربی:
- مشاهده زمانی اعتبار می یابد که قابل تکرار باشد. یعنی افراد متعددي بتوانند جدا از یکدیگر، انجام داده و به نتایج تقریبا واحدي
برسند. پس رفتاري مانند خودکشی و انتحار، قابل مطالعه با روش آزمایشی نخواهد بود.
از نظر پلفرس، انتقادات به روانشناسی تجربی، به 3 دسته زیر تقسیم میشود:
الف) روانشناسی تجربی، جزئی را فداي کلی میکند:
- منظور، آن است که بدنبال کشف قوانین کلی است و تفاوتهاي فردي را نادیده می گیرد.
- روانشناسی تجربی بجاي اینکه به شناسایی افراد خاص بپردازد، میخواهد به یک شناخت کلی درباره انسان برسد.
ب) روانشناسی تجربی، کل را فداي جز میکند:
- منظور، آن است که انسان را بصورت یک کل و یکپارچه در نظر نمی گیرد بلکه آن را به اجزاي کوچکتر تقسیم کرده و هر جز را جداگانه مورد مطالعه قرار می دهد.

3

روانشناسی تجربی این واقعیت را در نظر نمی گیرد که طبق نظریه گشتالت، نمی توان روان انسان را به اجزاي کوچک و جدا از یکدیگر تقسیم کرد. نمی توان انسان را جدا از یکدیگر اندازه گرفت یا مورد مطالعه قرار داد و ادعا کرد که کل او را شناخته است.
ج) روانشناسی تجربی، ذهنیت را فداي عینیت میکند:
- منظور، آن است که طبق نظریه رفتارگرایی، آنچه را که می بیند و آنچه را که مشاهده میکند، مورد توجه قرار می دهد.
- روانشناسی تجربی بدنبال این نیست که علت رفتارها چیست و چگونه بوجود می آیند.


فصل دوم: روش شناسی

ضرورت روشهای تجربی در روان شناسی
عبارتند از؛
1. آشنایی با روشهای تجربی
2. مقایسه حالت های آزمودنی تحت شرایط مختلف
3. مطالعه رفتار آزمودنی تحت شرایط خاص


اثر آگاهی از نتایج بر عملکرد:
- رفتارهاي ما بطور ضمنی یا صریح، تحت تاثیر اطلاعاتی قرار میگیرد که در موقعیتهاي مختلف فراهم می آید. بنابراین اگر اطلاعات
عوض شود، رفتارهاي ما نیز تغییر شکل خواهد یافت.
- در آزمایش ترسیم خط، هدف مرحله اول، نشان دادن این واقعیت است که آزمودنی، در حالی که تنها از توانایی حسی - حرکتی خود استفاده می کند، با چه دقتی میتواند فاصله را ارزیابی کند.
- در آزمایش ترسیم خط، هدف مرحله دوم، نشان دادن اثر آگاهی از نتایج بر عملکرد است.
- در آزمایش ترسیم خط، مرحله سوم در واقع، تکرار دقیق مرحله اول است.
- هدف مرحله سوم، نشان دادن این واقعیت است که آگاهی در مرحله دوم، نتایج مرحله سوم را تحت تاثیر قرار می دهد.


فصل سوم: تحرك و کار
آزمون خط زنی تولوز – پیرون:
- آزمون خط زنی تولوز–پیرون نشان می دهد که کار مضاعف، همیشه کارایی را پایین می آورد و هیچکس نمی تواند دو کار را باهم
انجام دهد و درست همان بازدهی را بدست آورد که اگر یکی از آنها را به تنهایی انجام می داد بدست می آورد.
- انسان نمی تواند در آنِ واحد، دو ادراك داشته باشد.
- تجربه نشان میدهد که حواسپرتی گذار میتواند کارایی برخی آزمودنیها را موقتا افزایش دهد بدین صورت که فرد را
از خمودي، بی تفاوتی و بیحالی خلاص کرده و انرژي هاي ذخیره را به حرکت درآورد.
- حواسپرتی گذرا احتمالا همان نقشی را دارد که هیجانات خشم و ترس دارند.


فصل چهارم: واکنشهاي هیجانی
واکنش در برابر خشم و ترس:
- موقعیت تولید هیجان به موقعیتی اطلاق شده که موجب میشود شما بترسید یا خشمگین شوید.
- واکنشهاي حرکتی که معمولا بدنبال هیجان ترس یا خشم بروز می دهیم شامل قایم شدن، مشت زدن، فرار کردن و . . میشود.
- واکنشهایی که به دستگاه عصبی – نباتی (دستگاه سمپاتیک و پاراسمپاتیک) مربوط می شوند و در اختیار ما نیست
مانند خشک شدن آب دهان، پریدن رنگ، عرق کردن، تپش قلب، تنگی نفس، لرزیدن زانوها و . . .
- واکنشهاي کلامی شامل جیغ کشیدن، فحش دادن، ناله و نفرین کردن و . . . می شود.
- واکنشهاي درونی شامل احساسات و افکاري است که به ما دست میدهد مانند اینکه دنیا به آخر رسیده است و هیچ کاري از دست ما بر نمی آید.
- هیجانات ممکن است بر سایر زمینه ها اثر بگذارد مانند اینکه حافظه و ادراك را مختل کند، خواب را آشفته سازد و اشتها را نیز
از بین ببرد.


فصل پنجم: فرآیندهاي حسی و روش هاي سایکوفیزیک
آستانه مطلق تماس:
- آزمایشهاي آستانه تشخیصی، آستانه اختلافی، تضاد و پس تصویرها نشان می دهند که منشا اصلی ادراکات،
تحریک هایی است که گیرنده هاي حسی به خود دیده و به دستگاه عصبی مرکزي می فرستند.
- گیرنده هاي حسی تغییرپذیرند پس ادراکات، ثابت نخواهند بود.
آستانه دو نقطه اي (آستانه تشخیصی):
- آستانه دو نقطه اي عبارتست از حداقل فاصله اي که اجازه میدهد تا دو محرك پوستی نزدیک به هم، جدا از یکدیگر
تشخیص داده شوند.
- در روش آستانه نزولی، ابتدا دو سر کولیس را با فاصله قرار داده و سپس در هر مرحله، فاصله را کم کرده تا آزمودنی نتواند تشخیص
دهد که دو سر کولیس در حال برخورد بوده و بگوید یک سر است (بالعکس براي آستانه صعودي).
آستانه اختلافی:
- آستانه اختلافی با دو روش ثابت و قانون و بر اندازه گیري میشود.
- آستانه اختلافی یا کمترین تفاوت محسوس عبارتست از کمترین تفاوت بین دو ارزش یک محرك که اجازه میدهد تا آن دو، متفاوت تشخیص داده شوند.
- فاصله بین آستانه هاي بالا و پایین را حدود آستانه می نامند.
براي پیدا کردن آستانه واقعی، از روش ثابت استفاده میکنند.
- آستانه اختلافی پایینی (بالایی) عبارتست از وزنه اي که کمتر (بیشتر) از 100 گرم بوده اما آزمودنی آن را برابر با 100تشخیص می دهد.
- آستانه اختلافی واقعی که اصطلاحا خطاي سیستماتیک نامیده میشود، با نصف تفاضل آستانه هاي بالا و پایین برابر است که جواب آن، کمترین تفاوت محسوس نامیده می شود.
- کسر اختلافی یعنی نسبت کمترین تفاوت محسوس بر محرك ثابت.
- آستانه واقعی و کسر اختلافی از روي آستانه هاي بالا و پایین بدست می آیند.
تضاد و پس تصویر:
- آزمایش تضاد و پس تصویرها می خواهد نشان دهد که اثر یک تحریک، مستقل از متن مکانی یا زمانی آن نیست.
- اثر مکان بر ادراك را به کمک تضاد و اثر زمان بر ادراك را به کمک پس تصویرها مطالعه میکنیم.
- دو نیم حلقه مورد استفاده در آزمایش اثر متن بر ادراك را حلقه وونت می نامند.
- پس تصویر، اثري است که مدتی پس از محرك اصلی، باقی می ماند.
- اصل کلی در دیدن پس تصویرها این است که وقتی چشم با یک تحریک سازگار می شود و آن تحریک، جاي خود را به یک تحریک
دیگر می دهد، چشم در لحظه نمیتواند تحریک تازه را ببیند


- اگر بمدت 40 ثانیه به یک مربع قرمز نگاه کرده و بلافاصله چشم خود را به یک متن خاکستري بدوزیم، نمیتوانیم خاکستري را به همان صورتی که هست، ببینیم بلکه آن را
به رنگ سبز میبینیم که آن را پس تصویر می نامیم.
- اگر تحریک طولانی باشد، پس تصویر آن منفی نامیده میشود که به رنگ مکمل محرك اصلی است.
- اگر تحریک کوتاه مدت و شدید باشد، پس تصویر آن مثبت نامیده میشود که به رنگ خود محرك اصلی است.
- بهترین و ساده ترین راه براي مشاهده پس تصویر مثبت این است که وقتی در یک اتاق کاملا تاریک خوابیده اید و نیمه شب از خواب
بیدار می شوید، چراغ اتاق را یک لحظه روشن و خاموش کنید.

کوررنگی:
- متداولترین نوع نقص در ادراك بینایی، یعنی کوررنگی مادرزادي است.
- کوررنگی مادرزادي اغلب با کاهش ادراك رنگ هاي قرمز و سبز همراه است.
- کسانی که نسبت به رنگ قرمز و سبز کور هستند، به 2 گروه تقسیم میشوند:
الف) گروهی که کوري کامل دارند
و ب) گروهی که کوري ناقص دارند.
- کسی که کوررنگی قرمز کامل دارد، آن قسمت از طیف که بنظر یک فرد بهنجار سبز مایل به آبی است، در نظر وي، خاکستري است.
- رنگ بنفش که مکمل رنگ سبز مایل به آبی است، باز هم در نظر کسانی که به رنگ قرمز کور هستند، خاکستري دیده می شود.
- کسانی که کوررنگی قرمز دارند، طیف مرئی به 2 قسمت جداگانه بوسیله یک منطقه خاکستري تقسیم میشود.
- در کوران رنگ سبز، برعکس کوران رنگ قرمز، در اندازه طیف مرئی رنگ ها کاهش دیده نمی شود.
- رنگ بنفش که مکمل رنگ سبز است، باز هم در نظر کوران رنگ سبز، خاکستري دیده میشود.
- آن بخش از طیف که بنظر کوران رنگ قرمز و سبز خاکستري دیده میشود، در نظر کوران ناقص رنگ قرمز، تار و نامشخص دیده می شود.
- یکی از ویژگیهاي افرادي که رنگهاي سبز و قرمز را مخلوط می کنند، این است که رنگهاي آبی و زرد را نسبت به رنگهاي قرمز و سبز، تند
می بینند. این افراد در واقع رنگهاي آبی و زرد را بهتر از افراد بهنجار می بینند.
- آزمون ایشیهارا که براي کوررنگی تهیه شده، متشکل از 38 کارت رنگی است.
در آزمون ایشیها، کسی بهنجار خواهد بود که بتواند از 21 کارت، 17 کارت را در حداقل زمان لازم بخواند. نابهنجار، کسی است که
حداکثر 13 کارت را خواهد خواند.

فصل ششم: ادراك
خطاي مولر – لایر:
- ادراك، هرگز انعکاس ساده واقعیت فیزیکی نیست.
- خطاهاي ادراکی ثابت میکنند که دنیاي خارج، به آن شکلی که هست، در ذهن ما منعکس نمی شود.
- اشیا و پدیده هاي اطراف خود را به آن صورتی که هستند، درك نمی کنیم بلکه برحسب نگرشهاي خود و برحسب
اینکه آنها در کجا قرار بگیرند و در چه زمانی در حوزه حواس ما ظاهر شوند، بصورت هاي مختلف درك میکنیم.
- وقتی ادراك با واقعیت منطبق نمی شود، اصطلاحا می گوییم که به خطاي ادراکی گرفتار شده ایم.
- برخی از خطاهاي ادراکی با فرایندهاي یکسان تشریح نمی شود بدین صورت که برخی از آنها به همراه افزایش سن،
کاهش مییابند مثل خطاي مولر – لایر اما برخی دیگر با بالا رفتن سن، افزایش مییابند مانند خطاي بینایی – حرکتی دمور.
- خطاي مثبت زمانی خواهد بود که آزمودنی خط متحرك را بلندتر از خط ثابت میزان کند.
- خطاي مولر – لایر را با استفاده از آزمون استیودنت در مورد گروههاي همتا (وابسته) مقایسه می کنند.
خطاي بینایی – حرکتی دمور:
- خطاي بینایی – حرکتی ثابت میکند که حواس حرکتی و بینایی، وابستگی متقابل دارند و این وابستگی از راه تجربه
بدست می آید.
- اثر تضاد هنگامی رخ میدهد که جسم بزرگتر (کوچکتر)، بعلت تضاد با انتظار، سبکتر (سنگین تر) بنظر برسد.
اثر پس تصویري:
- هدف اثر پس تصویري، آشکار ساختن وابستگی ادراکات آنی به ادراکات بلافصل قبلی است.
- اثر پس تصویري بصورت ادراك ممتد یک تصویر یا یک شی در یک ناحیه حسی معین، موجب جابجایی یا تغییر شکل تصویر یا شی
تعریف می شود.
- شیئی که در مرحله اول ادراك می شود، اصطلاحا شی وارسی شده نام دارد.
- در طول مرحله دوم، شی دیگري ادراك میشود که اصطلاحا به شی آزمونی موسوم است.
- شی آزمونی با یک محرك تطبیقی مقایسه می شود تا اثر شی وارسی شده بر روي آن برآورد شود.
- تصویر آزمونی در یک سطح عبارتست از یک نقطه و دو مربع یکسان که در دو طرف نقطه قرار گر فته اند.

فصل هفتم: یادگیري و حافظه
یادگیري از راه کوشش و خطا (لابیرنت):
- ماز یا لابیرنت، بهترین وسیله اي است که براي مطالعه یادگیري از راه کوشش و خطا بکار می رود زیرا یادگیري مستلزم
کشف یک سري راه حل هایی است که ابتدا بصورت کاملا تصادفی بعد به کمک تمرین انجام میگیرد.
- مار، معرف کلیه یادگیريهاي حسی – حرکتی بوده که همه آنها از نوع یادگیريهاي کوشش و خطایی است.
- ماز در لغت بمعنی چین و شکن و دالانهاي پر پیچ و خم است.
- ماز شکل و مازهاي نظیر آن را مازهاي حسی – حرکتی می نامند.
- براي نشان دادن یادگیري از راه کوشش و خطا، ماز دیگري نیز وجود دارد که آن را ماز ذهنی پترسون می نامند.
- آزمودنی باید این ماز را به کمک حافظه خود یاد بگیرد.
- منحنی نتایج مازها، همیشه سیر نزولی داشته و کاهش تدریجی خطاها را نشان می دهد. بنابراین یادگیري از راه کوشش و خطا
حاصل میشود.
یادگیري فشرده و یادگیري توزیعی:
- یادگیري کلامی یا حرکتی از طریق تکرار متوالی یک فعالیت معین انجام میشود.
- یادگیري فشرد یا یادگیري متراکم یعنی یادگیري بدون فاصله زمانی بین تمرینها
- یادگیري توزیعی یعنی یادگیري همراه با فاصله زمانی بین تمرینها.
- اینکه بین تمرینها چقدر باید فاصله زمانی باشد تا بالاترین بازده بدست آید، برحسب ماهیت کار و مرحله یادگیري فرق میکند.
- طبق قاعده کلی، یادگیري توزیعی نسبت به یادگیري فشرده، سریعتر و بهتر صورت می گیرد.
یادگیري و انتقال دو جانبه:
- هدف یادگیري و انتقال دو جانبه این است که نشان دهد یادگیري در سطح اندامهاي پاسخ دهنده انجام نمی گیرد بلکه
یادگیري در سطح اتصالاتی که بین اطلاعات حسی و فرمانهاي حرکتی مراکز عصبی برقرار می شوند، بوجود می آید.
- اگر یادگیري قبلی موجب تسهیل یادگیري بعدي شود، اصطلاحا میگویند که انتقال صورت گرفته است.
- انتقال وقتی دو جانبه نامیده می شود که یادگیري یک کار با یک عضو، یادگیري همان کار با عضو قرینه را تسهیل کند.
منع قبلی و بعدي:
- هدف آزمایش منع قبلی، آشکار ساختن مزاحمت یادگیريهاي قبلی در کسب عادتهاي حسی- حرکتی تازه است.
- هر وقت یادگیري یک عادت تازه در اثر یک یادگیري قبلی دشوار شود، اصطلاحا میگویند که منع قبلی یا تداخل صورت گرفته است.
- تداخل 2 نوع است:
الف) تداخل یادگیريهاي قبلی در یادگیريهاي بعدي (منع قبلی)
و ب) تداخل یادگیري هاي بعدي
در یادگیريهاي قبلی (منع بعدي).


- منع بعدي یا مزاحمت یادگیريهاي بعدي در یادآوري آموخته هاي قبلی عبارتست از مشکلی که بین یک یادگیري و کاربرد آن
(یادآوري و بازشناسی) در اثر یک یادگیري تازه بوجود می آید.
- هر اندازه میزان شباهت یادگیري اولیه و یادگیري تازه بیشتر باشد، قدرت منع بعدي به همان اندازه بیشتر خواهد بود.
- از روي درصدهاي فراموشی می توان پدیده هاي منع بعدي، منع قبلی، تداخل و بهبود خود بخودي را مورد بررسی قرار داد.
- براي مقایسه گروه آزمایشی با گروه کنترل، از استیودنت در گروههاي مستقل و براي مقایسه گروه آزمایشی با خود یا
گروه کنترل با خود، از آزمون استیودنت در مورد گروههاي همتا استفاده می کنیم.
یادآوري، بازشناسی و بازآموزي:
- یادآوري یعنی میتوانیم کلمات، جملات، ابیات، حرکات، اعمال و چیزهاي دیگري را که قبلا آموخته ایم به فعل درآوریم.
- بازشناسی یعنی بدون آنکه قادر به یادآوري خودبخود باشیم، می توانیم بهنگام مواجه شدن با یک ادراك فعلی، تعلق
قبلی آن به تجربه هاي خود را تشخیص دهیم.
- صرفه جویی در بازآموزي به این صورت تجلی میکند که بازآموزي خیلی سریعتر از یادگیري اولیه انجام می شود.
- یاد افزایی یعنی نتیجه آزمودنی بالاتر از نتیجه اي است که در جریان یادگیري بدست آمده است.
یادگیري ارادي و یادگیري اتفاقی:
- در یادگیري ارادي، فرد بطور آگاهانه تصمیم می گیرد مطلب یا فعالیتی را یاد بگیرد ولی در یادگیري اتفاقی، چنین نگرشی در کار نیست.
- یادگیري ارادي کارآمدتر از یادگیري اتفاقی است.
- برتري یادگیري ارادي بر یادگیري اتفاقی، حالت نسبی دارد یعنی در مواردي، یادگیري اتفاقی کارآمدتر از یادگیري ارادي است.
12

فصل هشتم: شخصیت
تلقین پذیری:
- تلقین پذیری یا توانایی پذیرش تلقین، یکی از صفات شخصیت است.
- تلقین ممکن است با سخن گفتن یا با ایجاد موقعیت بوجود آید.
- پدیده تلقین در یک موقعیت ادراکی را آلفرد بینه برای اولین بار مطالعه کرده است.
سطح آرزو:
- سطح آرزو عبارتست از نتیجه ای که شخص، قبل از انجام دادن یک کار، انتظار آن را دارد.
- سطح آرزو به تجربه شخص از تواناییها و به واکنش های او در مقابل شکستها و موفقیت های خود وابسته است.
- منظور از شکست، عبارتست از موردی که سطح عملکرد شخص در گذشته، پایین تر از سطح آرزوی او بوده است.
- منظور از موفقیت، عبارتست از موردی که سطح عملکرد شخص، بالاتر از سطح آرزوی او بوده است.
- نگرش عینی یعنی در آنها شخص سعی میکند حتی‌الامکان ، سطح آرزوی خود را با سطح عملکرد خود تطبیق دهد.
- نگرش ذهنی یعنی در آنها سطح آرزو، در اثر واکنش در مقابل سطح عملکرد، خواه با تسلط مکانیسم جبران (سطح آرزو بالاتر از سطح عملکرد) و خواه با تسلط مکانیسم دفاع (سطح آرزو پایین تر از سطح عملکرد) ، تثبیت می شود.


فصل نهم: روانشناسی اجتماعی

روابط متقابل اشخاص و جامعه سنجی:
- جمع کل انتخاب ها براساس هر 3 معیار، شاخص پذیرش اجتماعی نامیده شده و میزان محبوبیت را نشان می دهد.
- تعداد افرادی که یک نفر معین را انتخاب کرده اند، شاخص گیرندگی اجتماعی می نامند.
- تعداد کسانی را که یک فرد معین، آنها را انتخاب کرده، شاخص گسترش عاطفی می نامند.
- دوست صمیمی، کسی است که دو بار یا بیش از دو بار انتخاب شده است.
- مجموع نمرات و نتایج افراد در آزمون روابط متقابل اشخاص و جامعه سنجی را نمودار جامعه سنجی یا سوسیوگرام
می نامند.
- یکی از روشهای ترسیم نمودار جامعه سنجی، استفاده از 4 دایره متحدالمرکز است و هر اندازه یک فرد انتخاب های بیشتری کسب کند، به همان اندازه به مراکز دایره نزدیکتر خواهد شد.
- پس از ترسیم دایره ها، آزمودنیها را برحسب شاخص پذیرش اجتماعی، در حلقه های مختلف جای می دهند.
- برای اینکه بطور تقریبی معلوم شود چه کسانی باید در 4 حلقه مختلف جای بگیرند، شاخص پذیرش اجتماعی
محبوبترین فرد گروه را به 4 تقسیم می کنند.
- در ترسیم نمودار جامعه سنجی سعی می کنند تا افرادی که صمیمی ترند، نزدیک یکدیگر قرار گیرند. این امر، سبب
می شود که گروههای فرعی (باندها) در داخل گروه اصلی معلوم شوند.
- سوسیوگرامها به 2 دسته فردی و گروهی تقسیم می شوند.
- برای ترسیم سوسیوگرام فردی، فرد موردنظر را در وسط یک دایره و بقیه اعضای گروه را در محیط دایره قرار می دهند.
- سوسیوگرام گروهی، روابط موجود بین کلیه افراد گروه را نشان میدهد.
- سوسیوگرام فردی، روابط یک فرد معین با سایر اعضای گروه را نشان می دهد.
شایعات:
- شایعه عبارتست از خبری که دهان به دهان میگردد و امکان بررسی درستی و نادرستی آن میسر نیست.
- برای آنکه شایعه بوجود آید، اولا لازم است خود خبر مهم باشد و ثانیا اطلاعاتی که اساس آن را تشکیل میدهند، مبهم باشند.
- در جریان انتقال خبر، تغییر شکل هایی دیده می شود که همه آنها، 3 ویژگی اصلی دارند: الف) هم سطحی از طریق تضعیف اجرا،
ب) برجستگی برخی ویژگیها در جهت یک اغراق
و ج) جذب از طریق تحریف اجزا در جهت نگرشهای افراد گروه

آزمایش تلقین پذیری اولین بار توسط بینه انجام گرفت.

جیغ کشیدن هنگام ترس از نوع واکنش کلامی است.
مشت زدن به دیوار به هنگام عصبانیت از نوع واکنش حرکتی است
افزایش کورتیزول به هنگام ترس از نوع واکنش درونی است.
خشک شدن آب دهان به هنگام هیجان از نوع عصبی-نباتی است.

خشک شدن آب دهان، تپش قلب و عرق کردن به هنگام هیجان از نوع عصبی-نباتی است.

هنگامی که احساس می کنیم دنیا به آخر رسیده و هیچ کاری از دستمان ساخته نیست از واکنش درونی هیجان استفاده کرده ایم.

برای تشخیص آستانه تشخیصی از کولیس استفاده می شود.

متغیری که در تحقیق دستکاری می شود را متغیر مستقل می گویند.

متغیری که روی آن مطالعه می شود، متغیر وابسته نام دارد.
متغیر کنترل متغیر مستقل دوم نام دارد.

آزمون خط زنی تولوز - پیرون نام دیگر آزمون دقت است

اگر در آزمایش تحرک و کار شرایط آزمودنی در شرایط کار مضاعف بهتر از شرایط عادی شود، نشان دهنده تقلب کردن آزمودنی است.

خطای مولر - لایر با افزایش سن کاهش و خطای بینایی حرکتی دمور با افزایش سن افزایش می یابد.

خطای ادراکی بینایی- حرکتی دمور برای نشان دادن این است که ادراک عین واقعیت نیست.
اثر زمان بر ادراک را به کمک پس تصویرها مطالعه می کنیم.

خطای مولر - لایر محدودیت قدرت قضاوت ادراک دیداری ما را به خوبی نمایش می‌دهد.

اختلاف واقعی از آستانه هایی است که اصطلاحا خطای سیستماتیک نامیده می شود.
کمترین تفاوت بین دو ارزش یک محرک که اجازه می دهد تا آن دو متفاوت تشخیص داده شوند را آستانه اختلافی می گویند.
اثر زمان بر ادراک با مطالعه پس تصویر صورت می گیرد.
کل را فدای جز کردن در روان شناسی تجربی خلاف نظریه گشتالت است.
بنیانگذار روان شناسی تجربی وونت است

یادآوری یک بیت شعر که قبلا حفظ داشته ایم و در حال حاضر به یاد نیاید و به محض یادآوری آن از طرف شخص دیگر، بلافاصله بیاد آید را بازشناسی می گویند.

مطالعه و آموختن مطالبی که قبلا دانسته و الان فراموش کرده ایم را بازآموزی می گویند.

یادگیری همراه با فاصله زمانی بین تمرین ها یادگیری توزیعی نام دارد.

یادگیری مطالعه به زمان کوتاه تر و پراکنده در طول روز را یادگیری توزیعی می گویند.
یادگیری بدون فاصله و استراحت را یادگیری متراکم می گویند.

یادگیری توزیعی موثرتر از یادگیری متراکم است.

جهت بررسی یادگیری از راه کوشش و خطا از لابیرنت استفاده می شود.

بر اساس آزمایش یادگیری و فشرده بالاترین کارایی ابتدا با فشرده و بعد توزیعی است.
یادگیری ارادی یعنی با انگیزه و آگاهانه تصمیم می گیرد.
اگر نتیجه عملکردشخصی از سطح آرزو بالاتر باشد، موفقیت نامیده می شود.
اگر نتیجه عملکرد شخصی از سطح آرزو کمتر باشد، شکست نامیده می شود.
نتیجه ای که فرد قبل از انجام دادن یک کار انتظار دارد را سطح آرزو می نامند.

اگر سطح آرزوی فرد بالاتر از سطح عملکرد باشد، فرد از مکانیسم جبران استفاده کرده است.
اگر سطح عملکرد بالاتر از آرزو باشد، فرد از مکانیسم دفاع استفاده می کند.
اگر سطح عملکرد پایین از سطح آرزو باشد
فرد ممکن است از مکانیسم دفاع، تصعید،
فرافکنی و یا جبران استفاده کند

منع قبلی عبارت است ار تداخل یادگیری قبلی در یادگیریهای بعدی

آستانهٔ تفاوت (حداقل تفاوت قابل توجه / به انگلیسی: just noticeable difference) ضعیف‌ترین سطح تغییر، در شدت یک محرک است

آستانه اختلافی: کمترین تفاوت بین دو محرک که تحت شرایط آزمایشی قابل ادراک است.

اگر آستانه بالا 120‪
گرم باشد و آستانه پایین 100‪
گرم، آستانه اختلافی واقعی چقدر است؟
10 گرم
120‪
-
100‪
=
20
:
2
=
10


دومین مرحله روش آزمایشی ارائه فرضیه است.
دشواری های روان شناسی آزمایشی از نوع دشواری اخلاقی است.

تعداد کسانی که یک فرد معین آنها را انتحاب کرده است، نشان دهنده شاخص جامعه سنجی گسترش عاطفی است.
.....